Қош келдіңіздер!

АҚАН СЕРІ  ЖӘНЕ АБАЙ ШЫҒАРМАЛАРЫНЫҢ ҮНДЕСТІГІ

1. Елімізге әйгілі серіміз, әншіміз А.Қорамсаұлы — Өмірдің бар болмысын шебер суреттеп жырлары мен әндерін жеткізген өз дәуірінің әйгілі  ақыны ғана емес, мұңды, сырлы, лираканың тебіреністі әуезімен, әндерін орындаудағы шеберлігімен көзге түсіп, ел ішінде үлкен танымалдыққа ие болған. А.Қорамсаұлы ақындығы мен қоса алғанда керемет композитор болып табылады. Нақтырақ тоқталсақ, Ақан сері деген атпен танымалдылыққа  ие болуы, жұрт арасында абыройы асқақтаған сазгер атануы, атақ-даңқы кең әлемге жайылуы - әншілік, сазгер, композитор болуының арқасында еді. Балалық шағынан халық әндері мен күйлеріне сусуындап өскен, сазгеріміз әншілік өнерді толығымен меңгеріп, жігіт кезінен бастап серілік дәстүрді ұстанып ән жазуды бастап кетті. Өзі туып өскен жерінің табиғатына тамсанып, табиғатының әсемдігінен керемет сезімге бөленіп, әсерлі әуеніне қосады.  Сазгерлікте Ақан сері жалғыздық күйін кешкен жоқ. Өзінің қасына өнерлі жастарды ертіп, ерекше өнердің тобын құрып ел - елді аралап, той-томалақтарда өнерлерін көрсеткен. Өнердің арыстарымен, ел серілерімен, сазгерлер мен әншілердің бәрімен етене таныс болып, жақсы араласады. Атақты Балуан шолақ пен Жаяу Мұса, Естай мен Иман Жүсіп, Құлтума секілді белгілі әнші, сазгеріміз жанына жақын достары болып келеді. Бұл кісілердің бәрі де әншіміздің шығармашылығына оң әсерін тигізген, композиторлық шабытын дамытып, суреткерлік шеберлігін шыңдай түсіп, талантын дамытуға әсер еткен. Сазгеріміз қазақ халқының өнерін кәсіби тұрғыдан биікке көтеріп, дәстүрлі өнерімізді классикалық тұрғыдан көрсетті. Бір бойында алуан түрлі дарын иесінің поэзия мен әннің егіз лақтай табысуының өзіне ғана тиесілі нақышы, жоғары деңгеймен орындау шеберлігі осы қасиеттердің бәрі Қорамсаұлының бойынан табылады. Қорамсаұлының қоржынында қазақ мәдениетіне тән елуге жуық әндері еніп, бізге мұра болып қалған.Қорамсаұлының шығармашылығы өзіне тән поэтикалық тұнықтығымен, бейнелер әлемінде тереңдігі мен қоса әндерінің әсем әуезділігі жағынан ерекешеленіп тұрды.  Қорамсақлының шығармашылығының басты қасиеті - сол заманның ащы шындығын боямасыз жырына арқау етіп, психологиылық жағынан ирімге толы, көңіл-күйі ол бояуының қанықтығына байланысты болған.

Шығармаларының   көп бөлігін махаббат лирикасы мен көңіл күйді көрсететін лирикалық жағынан керемет сөзбен айтып жеткізе алмайын табиғатты суреттеуі,мұңға бөлейтін өмірдің қиын кезеңдері туралы түйгендері мен пайымы шындық пен шымыр қосылып өрбіп жатады.

Абай Құнанбаев – ұлы ақын, композитор, философ, саясаткер, ағартушы, жаңа қазақ реалистік жазба әдебиетінің негізін қалаушы.

Абай балалық шағында ширак емес, қайратты емес еді, бірақ Бұхар, Шортанбай Қанайұлы, Дулат Бабатайұлы, Марабай жырауларды, Шөжелерді тыңдап өскен, тез тапқырлығымен, сезімталдығымен, тез тапқырлығымен, ертегі тарихын тез түсіне білуімен ерекшеленді. Ұлжанның анасы да шешен болған, сөздің мағынасын білетін ортада өскен. Оның ағасы (Тұрланның әкесінің ағасы) тонтай қайтыс болған кезде, карапуз кожа-молдаға: "жазу-жазу-Қожа—молдадан гөрі ұят, енді біз өлмейміз", - деді. Құнанбайға қарағанда өз отандастарының ғана емес, сонымен қатар шетелдік саяхатшылардың да назарын аударған сөз тереңдігі кеңінен ашылды; Құнанбай қажы "ескіліктің адамы" елді мекенінде медресе салып, балалары мен туыстарын оқытқан. Абай сегіз жасында Ғабит ханның ауыл молдасынан "Ескітам" медресесінде оқыды. Әкесі өзінің тапқырлығын байқап, 10 жасқа толғаннан кейін оны Семейдегі Ахмет Риза медресесіне береді. Онда ол 3 жыл оқыды, үшінші жылы медресе осы қаладағы "приход мектебіне" қосымша оқуға түсті, онда ол 3 ай орыс тілінде оқиды. Бұл ретте М. О. Әуезов " өзі де үлкен және кіші жастағы барлық балаларға ілтипатты, парасатты және ілтипатты болды. Дәрісте араб кітабын молла оқыды және тек бір рет түрік тіліне аударылды. Балалардан басқа, өзге де сабақтардан басқа Абайға апаратын оңай анағұрлым туралы дәріс оқылады. Көп уақыт болмаса да, Абай барлық уақытын өзі жақсы көретін кітаптарды оқуға жұмсайды және ізденуге жұмсайды.